Kỷ luật lao động

Bộ Luật Lao động 2012 quy định các hình thức kỷ luật lao động như sau:

- Khiển trách: Là hình thức xử lý kỷ luật lao động áp dụng đối với người lao động đã phạm sai lầm, khuyết điểm nhẹ.

- Kéo dài thời gian nâng lương không quá 6 tháng: Là hình thức xử lý kỷ luật lao động áp dụng đối với người lao động đã phạm sai lầm, khuyết điểm tương đối nghiêm trọng, không xứng đáng được nâng lương đúng kỳ hạn mà phải kéo dài thêm 6 tháng.

- Cách chức: Là hình thức xử lý kỷ luật áp dụng đối với người lao động đã phạm sai lầm, khuyết điểm nghiêm trọng, không còn xứng đáng đảm nhiệm chức vụ mình đang giữ.

- Sa thải: Là hình thức xử lý kỷ luật áp dụng đối với người lao động đã phạm sai lầm, khuyết điểm rất nghiêm trọng mà doanh nghiệp không thể tiếp tục sử dụng làm việc nữa.

Do tính chất nghiêm trọng của Sa thải mà hình thức xử lý kỷ luật lao động này được pháp luật quy định rất chặt chẽ để phòng tránh người sử dụng lao động áp dụng tùy tiện trên thực tế. Pháp luật quy định sa thải được áp dụng trong các trường hợp sau:

- Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động.

- Người lao động tự ý bỏ việc 5 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.

Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hỏa hoạn, bản thân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động

Ví dụ thực tế về áp dụng sai pháp luật về xử lý kỷ luật lao động

Anh A làm công nhân trong đội 1 của nhà máy X, trong quá trình làm việc, do sơ suất, anh A làm rơi thanh gậy vào chiếc máy đang hoạt động làm cho chiếc máy bị hỏng. Do máy bị hỏng, cả dây chuyền 5 người trong đội 1 phảu nghỉ làm để đợi thay chiếc máy mới.

Giám đốc nhà máy X ra quyết định cắt lương của anh A trong 3 tháng do lỗi của anh A gây ra, để bù đắp thiệt hại mà công ty phải gánh chịu.

Việc áp dụng hình thức kỷ luật cắt lương của Giám đốc nhà máy X là không đúng quy định của pháp luật vì: Cắt lương không phải là một trong các hình thức kỷ luật mà pháp luật quy định.

Lưu ý:

Người lao động bị sa thải thì không được người sử dụng lao động chi trả trợ cấp thôi việc. Do vậy, người lao động cần tuân thủ nghiêm chỉnh Nội quy lao động để tránh làm các hành vi vi phạm rất nghiêm trọng mà người sử dụng lao động có thể áp dụng sa thải.

Căn cứ pháp lý: Điều 125, Điều 126 Bộ Luật lao động 2012; Điều 31 Nghị định 05/2015/NĐ-CP ngày 12/1/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Bộ luật lao động.

 

- Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường.

Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hàng tháng vào lương.

- Người lao động phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường khi thuộc một trong các trường hợp sau:

+ Do sơ suất làm hư hỏng dụng cụ thiết bị với giá trị thiệt hại thực tế từ 10 tháng lương tối thiểu vùng áp dụng tại nơi người lao động làm việc do Chính phủ công bố trở lên;

+ Làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao;

+ Tiêu hao vật tư quá định mức cho phép của người sử dụng lao động.

Trong các trường hợp trên, người lao động mà có hợp đồng trách nhiệm với người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm.

Trường hợp thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh, thảm họa hoặc do sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù người sử dụng lao động đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì người lao động không phải bồi thường.

Căn cứ pháp lý: Điều 130, 131 Bộ Luật lao động 2012.

 

Người bị xử lý kỷ luật lao động bị tạm đình chỉ công việc, phải bồi thường thiệt hại theo chế độ trách nhiệm vật chất, nếu thấy không thỏa đáng có quyền khiếu nại với:

- Người sử dụng lao động;

- Chánh thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở chính) nếu người lao động không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của người sử dụng lao động hoặc đã hết thời hạn mà khiếu nại không được giải quyết.

- Yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động.

Lưu ý: Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu không quá 30 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý.

Căn cứ pháp lý: Điều 132 Bộ Luật lao động 2012.

 

- Tạm đình chỉ công việc của người lao động được người sử dụng lao động áp dụng khi người sử dụng lao động đang xem xét vụ việc vi phạm kỷ luật lao động của người lao động mà vụ việc đó có những tình tiết phức tạp và nếu để người lao ođọng tiếp tục làm việc sẽ gây khó khăn cho việc xác minh. Tạm đình chỉ công việc của người lao động không phải là một hình thức kỷ luật lao động và chỉ được thực hiện khi đã tham khảo ý kiến của công đoàn cơ sở.

- Thời hạn tạm đình chỉ công việc không được quá 15 ngày, trường hợp đặc biệt cũng không được quá 90 ngày.

- Trong thời gian bị tạm đình chỉ công việc, người lao động được tạm ứng 50% tiền lương.

- Hết thời hạn tạm định chỉ công việc, người sử dụng lao động phải nhận người lao động trở lại làm việc.

Lưu ý:  Nếu người lao động không bị xử lý kỷ luật lao động, thì người sử dụng lao động phải trả đủ tiền lương cho người lao động trong thời gian bị tạm đình chỉ công việc.

Căn cứ pháp lý: Điều 129 – Bộ luật Lao động 2012